dobry psycholog warszawa - profesjonalna pomoc psychologiczna
X

Szanowni czytelnicy i komentatorzy oraz klienci i pacjenci, którzy zaglądacie na bloga Pracowni Pomocy Psychologicznej SALAMANDRA,


Jak z pewnością słyszeliście, w dniu 25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 roku w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE nazywane RODO.


Rozporządzenie RODO nakłada na mnie obowiązek szczegółowego poinformowania was o zasadach, na jakich będą przetwarzane wasze dane osobowe oraz zasadach wykorzystywania plików cookies w związku z korzystaniem ze strony internetowej Pracowni Pomocy Psychologicznej SALAMANDRA dostępnej pod adresem https://ppp-salamandra.blogspot.com/


Starałam się spełnić ten obowiązek informacyjny w sposób na tyle szczegółowy, przystępny i zrozumiały, na ile jestem w stanie. Zapraszam was zatem serdecznie do zapoznania się z poniższymi informacjami:


Podstawowe definicje

Administrator: Administratorem waszych danych jestem ja: Elżbieta Grabarczyk Ponimasz, Pracownia Pomocy Psychologicznej SALAMANDRA z siedzibą w Warszawie (02-349) przy ul. Baśniowej 3 pok. 10 NIP: 5491656970, nazywana dalej Administratorem.

Strona internetowa: strona internetowa dostępna pod adresem https://ppp-salamandra.blogspot.com/, nazywana dalej Stroną.

Użytkownicy - każdy podmiot i osoba fizyczna, która przegląda zawartość Strony, czyli po prostu wy, nazywani dalej Użytkownikami.


Wersja skrócona. Najważniejsze informacje dotyczące ochrony prywatności i przetwarzania danych osobowych

W myśl przepisów RODO, dodając komentarz na Stronie, zostawiając opinię, zapisując się do newslettera, zamawiając usługę psychologiczną i dokonując płatności za nią za pośrednictwem Strony czy po prostu kontaktując się ze mną telefonicznie lub przez e-mail, udostępniacie mi swoje dane osobowe.


Jako Administrator zapewniam poufność wszelkich przekazanych mi danych osobowych oraz gwarantuję podjęcie odpowiednich środków bezpieczeństwa i ochrony danych osobowych wymaganych przez obowiązujące przepisy o ochronie danych osobowych. Dane osobowe Użytkowników gromadzone są z należytą starannością i odpowiednio chronione przed dostępem do nich przez osoby do tego nieupoważnione.


Dane osobowe Użytkowników wykorzystywane są przez Administratora do użytku własnego związanego z obsługą Strony oraz realizacją usług psychologicznych. Odbiorcami danych mogą być podmioty zajmujące się obsługą informatyczną, księgową i organizacyjną Administratora, firmy zajmujące się obsługą korespondencji e-mail oraz obsługą płatności za zamówione usługi psychologiczne.


Na Stronie wykorzystuję narzędzia analityczne Google Analytics i Statcounter, które zbierają informacje na temat waszych odwiedzin Strony oraz narzędzia marketingowe, takie jak Facebook Pixel. W tym celu wykorzystywane są pliki cookies tych firm. Na Stronie wykorzystuję też pliki cookies własne w celu zapewnienia prawidłowego działania Strony. W ramach ustawień plików cookies możecie wyrazić lub cofnąć zgodę na korzystanie cookies w waszym przypadku, ale jej cofnięcia może skutkować ryzykiem pogorszenia funkcjonalności Strony, a korzystanie z niej może być utrudnione.

Jeżeli chcecie wiedzieć więcej, zapoznajcie się ze szczegółami

Kto jest administratorem waszych danych?

Administratorem waszych danych jestem ja: Elżbieta Grabarczyk Ponimasz, Pracownia Pomocy Psychologicznej SALAMANDRA z siedzibą w Warszawie (02-349) przy ul. Baśniowej 3 pok. 10 NIP: 5491656970.


Jakie uprawnienia związane z przetwarzaniem waszych osobowych przyznaje wam RODO?

  • - prawo dostępu do danych osobowych,
  • - prawo do sprostowania danych osobowych,
  • - prawo do usunięcia danych osobowych,
  • - prawo do ograniczenia przetwarzania danych osobowych,
  • - prawo do wniesienia sprzeciwu co do przetwarzania danych osobowych,
  • - prawo do przenoszenia danych,
  • - prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego,
  • - prawo do odwołania zgody na przetwarzanie danych osobowych, jeżeli taką zgodę wyraziliście.

O jakie dane chodzi?

Chodzi o dane osobowe, które są zbierane w ramach korzystania przez was, czyli Użytkowników ze strony internetowej Pracowni Pomocy Psychologicznej SALAMANDRA dostępnej pod adresem https://ppp-salamandra.blogspot.com/, nazywanej dalej Stroną, w tym:


  1. informacje przekazane za pomocą formularzy dostępnych na Stronie, w tym formularza komentarzy. Korzystam z systemu komentarzy Blogspot, należącego do firmy Google.
  2. informacje związane z kontaktem, takie jak wysłanie maila, skorzystanie z kontaktowego numeru telefonu, zamówienie i opłacenie usługi psychologicznej przez Stronę
  3. informacje zbierane pasywnie za pomocą następujących technologii:
  • - pliki cookies (tzw. ciasteczka). Strona, podobnie jak inne strony internetowe, wykorzystuje pliki cookies, czyli niewielkie informacje tekstowe, przechowywane na urządzeniu końcowym Użytkownika (np. komputerze, tablecie, smartfonie), które mogą być odczytywane przez mój system teleinformatyczny (cookies własne) lub system teleinformatyczny podmiotów trzecich (cookies podmiotów trzecich). Podczas pierwszej wizyty na Stronie wyświetlana jest informacja na temat stosowania plików cookies. Użytkownik ma możliwość zarządzania plikami cookies z poziomu strony i może zmienić ustawienia cookies z poziomu swojej przeglądarki albo w ogóle usunąć pliki cookies. Przeglądarki zarządzają ustawieniami cookies na różne sposoby. W menu pomocniczym Jednak należy pamiętać, że wyłączenie lub ograniczenie obsługi plików cookies może powodować trudności w korzystaniu ze Strony oraz innych stron internetowych stosujących cookies.
  • - piksel konwersji Facebooka - w celu zarządzania reklamami na Facebooku, prowadzenia działań marketingowych i kierowania do Użytkowników spersonalizowanych reklam w serwisie Facebook.

Pliki cookies i inne technologie - szczegóły

  1. Cookies własne - wykorzystywane w celu zagwarantowania prawidłowego działania Strony, w szczególności procesu kontaktu oraz zamawiania i opłacania usług psychologicznych.
  2. Cookies podmiotów trzecich. Strona, podobnie jak większość współczesnych stron internetowych, używa funkcji zapewnianych przez podmioty trzecie, co wiąże się z wykorzystywaniem plików cookies pochodzących od podmiotów trzecich. Wykorzystanie tego rodzaju plików cookies zostało opisane poniżej:
  • - Google Analytics. Korzystam z analitycznych narzędzi Google Analytics, zbierających informacje na temat waszych odwiedzin strony, takie jak: czas spędzany na Stronie, odwiedziny na podstronach, źródła ruchu sieciowego. W tym celu wykorzystywane są pliki cookies firmy Google LLC dotyczące usługi Google Analytics. W ramach ustawień plików cookies Użytkownik możes wyrazić lub cofnąć zgodę na korzystanie w jego przypadku z Google Analytics. Podstawą prawną działań realizowanych w tym zakresie jest prawnie uzasadniony interes Administratora, polegający na tworzeniu i analizowaniu statystyk w celu optymalizacji Strony. Użytkownik może zapobiec rejestrowaniu i przetwarzaniu gromadzonych przez pliki cookies danych przez Google, przez zainstalowanie wtyczki do przeglądarki znajdującej się pod adresem: https://tools.google.com/dlpage/gaoptout.
  • - Statcounter. Na Stronie wykorzystuję narzędzia analityczne Statcounter, które zbierają informacje na temat odwiedzin Strony, wykorzystywane do identyfikacji i gromadzenia danych statystycznych na temat osób odwiedzających Stronę (np. informacje o regionie, z którego nastąpiło połączenie, czasu spędzanego na Stronie). Informacje zbierane w ramach usługi Statcounter są anonimowe i nie pozwalają na identyfikację Użytkownika.
  • - Facebook Pixel. Korzystam z narzędzi marketingowych dostępnych w ramach serwisu Facebook i zapewnianych przez Facebook Inc., 1601 S. California Ave. Palo Alto, CA 94304, USA. Działania w tym zakresie realizowane są w oparciu o prawnie uzasadniony interes Administratora w postaci marketingu własnych produktów lub usług. W tym celu na Stronie może być zaimplementowany Pixel Facebooka, który automatycznie gromadzi informacje o przeglądanych przez Użytkownika podstronach i ruchu w obrębie Strony. Informacje zbierane w ramach Pixela Facebooka są anonimowe, tzn. nie pozwalają na identyfikację Użytkownika.
  • - Narzędzia społecznościowe. Na Stronie używane są wtyczki i inne narzędzia społecznościowe udostępniane przez serwisy społecznościowe. Zapewniam na Stronie możliwość korzystania z funkcji społecznościowych, w tym udostępniania treści Strony w popularnych serwisach społecznościowych, takich jak Facebook, Instagram, YouTube, Twitter, Google+, LinkedIN oraz subskrypcji profilu społecznościowego Strony. Korzystanie z tych funkcji przez Użytkownika może wiązać się z wykorzystywaniem plików cookies administratorów wymienionych serwisów społecznościowych. Na przykład: jeśli Użytkownik skorzysta z wtyczki, klikając przycisk „Lubię to” lub „Udostępnij”, to informacja zostanie o tym zachowaniu przesłana bezpośrednio na serwer danego usługodawcy. Jeśli Użytkownik chce zablokować serwisom społecznościowym możliwość przyporządkowywania danych zebranych w trakcie odwiedzin na Stroniebezpośrednio jego profilowi w danym serwisie, to przed wizytą na Stronie musi się wylogować z tego serwisu. Może też również całkowicie uniemożliwić załadowanie na Stronie wtyczek stosując wybrane rozszerzenia dla swojej przeglądarki internetowej, takie jak blokowanie skryptów.
  • - Wideo i audio. Na Stronie mogę osadzać pliki wideo oraz nagrania audio. W tym celu wykorzystywane są pliki cookies firm publikujących nagrania wideo i audio. Pliki cookies ładowane są przy odtwarzaniu plików wideo lub audio. Jeżeli Użytkownik nie zgadza się się na ich załadowanie, powinien powstrzymać się przed odtwarzaniem wideo lub audio.

W jakim celu przetwarzane są wasze dane osobowe?

Dane osobowe, które przekazaliście Pracowni Pomocy Psychologicznej SALAMANDRA, przetwarzane są w celu realizacji usług psychologicznych oferowanych przez Pracownię, w celu analizy statystyk Strony, poprawy jakości treści zamieszczanych na Stronie oraz w celach marketingowych (np. przesłanie informacji o aktualnych promocjach, zmianach czasu pracy gabinetu czy miejsca wykonywania usług).


  • Dodawanie komentarza. Gdy dodajecie komentarz na Stronie, wypełniacie formularz i podajecie w nim (opcjonalnie) swój adres e-mail/nazwę z adresem url twojej strony/skomentować anonimowo. Podanie tych danych jest dobrowolne, ale niezbędne, aby dodanie komentarza było możliwe System komentarzy obsługiwany jest przez firmę Google (Blogger) Dane przekazane podczas dodawania komentarza wykorzystywane są w celu opublikowania komentarza na Stronie, a podstawą prawną ich przetwarzania jest zgoda Użytkownika wynikająca z faktu dodania komentarza (art. 6 ust. 1 lit. a RODO).
  • Kontakt. Kontaktując się ze mną za pośrednictwem poczty elektronicznej, przekazujecie mi swój adres e-mail jako adres nadawcy wiadomości. Kontaktując się ze mną telefonicznie przekazujecie mi swój numer telefonu. Podanie tych danych jest dobrowolne, ale w sposób oczywisty niezbędne, by nawiązać kontakt. Wasze dane są w tym przypadku przetwarzane w celu kontaktu z wami, a podstawą przetwarzania jest art. 6 ust. 1 lit. a RODO, czyli zgoda wynikająca z zainicjowania kontaktu. W treści przesłanej wiadomości możecie zawrzeć również inne dane osobowe, które podlegają ochronie na podstawie przepisów prawa.
  • Realizacja płatności za usługi psychologiczne - realizując płatność za zamówioną usługę psychologiczną przy pomocy systemu płatności Dotpay, przekazujecie dane niezbędne do wykonania płatności. Podanie tych danych jest dobrowolne, ale w sposób oczywisty niezbędne, aby zrealizować płatność za zamówioną usługę psychologiczną

Podstawą prawną dla analiz statystycznych i marketingu własnego Administratora (np. wysyłanie informacji o aktualnych promocjach) jest tzw. uzasadniony interes Administratora.
Podstawą prawną przetwarzania danych osobowych Użytkowników dla celów podatkowych i rachunkowych Administratora (np. do wystawienia faktury za zrealizowaną usługę) są obowiązujące przepisy prawa.


Komu są udostępniane wasze dane osobowe?

Wasze dane osobowe są wykorzystywane do własnego użytku Administratora, związanego z obsługą Strony i realizacją usług psychologicznych. Strona Pracowni Pomocy Psychologicznej SALAMANDRA i sama Pracownia nie sprzedają danych i nie przekazują ich nieupoważnionym podmiotom trzecim.


Odbiorcami danych mogą być podmioty zajmujące się obsługą informatyczną, prawną, księgową i organizacyjną Administratora, a także firmy zajmujące się obsługą płatności za zamówione usługi psychologiczne, obsługą systemu komentarzy na Stronie, czy świadczeniem usług poczty elektronicznej.


Dane osobowe Użytkowników mogą być również udostępnione instytucjom i organom państwowym, upoważnionym do tego na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa (np. sąd). Przepisy prawa zobowiązują mnie również do przetwarzania danych osobowych Użytkowników dla celów podatkowych i rachunkowych (np. wystawienie faktury za wykonane usługi).


Kim są odbiorcy waszych danych osobowych?

  • Dotpay Sp. z o.o. 30-552 Kraków, ul. Wielicka 72, KRS: 0000700791, NIP: 634-26-61-860, NIP: EU PL6342661860, REGON: 240770255 - w celu realizacji płatności za usługi psychologiczne za pomocą systemu płatności Dotpay (jeśli zdecydujesz się dokonać płatności za pomocą systemy Dotpay).
  • Serwis pocztowy o2.pl (Wirtualna Polska Media S.A.), ul. Jutrzenki 137 A, 02-231 Warszawa, KRS: 0000580004, NIP: 527-26-45-593, REGON: 142742958 - w celu kontaktu za pomocą poczty elektronicznej i realizacji usług psychologicznych drogą e-mailową (jeśli kontaktujesz się za mną za pomocą poczty e-mail).
  • ING Bank Śląski, ul. Sokolska 34, 40-086 Katowice, KRS: 0000005459, NIP: 6340135475, Rego: 27151490900000 - w celu realizacji płatności za usługi psychologiczne (jeśli dokonujesz płatności za pomocą przelewu bankowego).
  • JMS Justyna Maciejewska-Stefanowska, Ogrodowa 28/30/417, 00-896 Warszawa, NIP:526-13-94-549, REGON: 012841664 - w celu obsługi księgowej (jeśli chcesz otrzymać fakturę za usługi psychologiczne).
  • Google LLC, Mountain View, California, USA, w celu korzystania z usług Google, w tym funkcjonowania Strony, publikacji treści na Stronie i zamieszczania komentarzy (jeśli zostawiasz komentarz na Stronie).
  • Operator telefoniczny P4 Sp. z o.o., ul. Taśmowa 7, 02-677 Warszawa, KRS: 0000217207, NIP: 951-21-20-077, REGON: 015808609 - w celu kontaktu telefonicznego (jeśli umawiasz się na wizytę, odwołujesz ją przez telefon).

Wszystkie podmioty, które są odbiorcami danych danych osobowych Użytkowników, gwarantują stosowanie odpowiednich środków ochrony i bezpieczeństwa danych osobowych wymaganych przez przepisy prawa.


Jak długo będą przetwarzane dane osobowe Użytkowników?


W przypadku przetwarzania danych w celu realizacji usług psychologicznych, wasze dane osobowe będą przechowywane tak długo, jak wymaga tego realizacja umowy wykonania ww. usług oraz przedawnienia ewentualnych roszczeń, które mogą być podnoszone przez Administratora lub przeciwko Administratorowi, o ile nie istnieją przepisy szczególne określające czas, w którym powinny być przechowywane wasze dane osobowe.


W przypadku przetwarzania danych osobowych w celach wynikających z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez Administratora, wasze dane osobowe będą przechowywane do czasu zgłoszenia sprzeciwu oraz przedawnienia roszczeń, które mogą być podnoszone przez Administratora lub przeciwko Administratorowi, o ile nie istnieją przepisy szczególne określające czas, w którym powinny być przechowywane dane osobowe.


Dane z komentarzy dodanych na Stronie będą przetwarzane przez czas funkcjonowania komentarzy na Stronie, chyba że zwrócisz się z prośbą o usunięcie komentarza, co spowoduje usunięcie Twoich danych z bazy.


Bezpieczeństwo danych osobowych

Dane osobowe Użytkowników gromadzone są i przetwarzane w sposób gwarantujący ich bezpieczeństwo i należycie chronione przed dostępem do nich przez osoby do tego nieupoważnione. Dane w formie elektronicznej przechowywane są na urządzeniach zabezpieczonych hasłem (komputer, telefon, poczta e-mail), a dane w formie papierowej w zamkniętym pomieszczeniu w szafie zamykanej na klucz.


Jakie prawa przysługują Użytkownikowi odnośnie jego danych osobowych?

Użytkownikowi, którego dane są przetwarzane, przysługuje prawo dostępu do swoich danych oraz ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania oraz prawo wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych w zakresie nie uniemożliwiającym wykonanie zamówionych usług psychologicznych.


Użytkownikowi przysługuje prawo wniesienia skargi na działania lub zaniechania Administratora do organu nadzorczego (Urzędu Ochrony Danych Osobowych).


Kontakt z Administratorem


W razie jakichkolwiek wątpliwości związanych z przetwarzaniem waszych danych osobowych w każdej chwili możecie skontaktować się ze mną pod adresem e-mail: elagrabarczyk@o2.pl lub numerem telefonu: 796009795.


ZGODA
Czytając niniejszy dokument zapoznałeś się z zasadami, na jakich będą przetwarzane Twoje dane osobowe oraz zasadami wykorzystywania plików cookies w związku z korzystaniem przez Ciebie zeStrony Pracowni Pomocy Psychologicznej SALAMANDRA znajdującej się pod adresem http://ppp-salamandra.blogspot.com/.

Kliknij znaczek X w prawym głównym rogu okienka na znak, że zapoznałeś się z informacjami z niniejszego komunikatu i wyrażasz zgodę na opisane wyżej zasady przetwarzania danych osobowych oraz zasady wykorzystywania plików cookies w związku z korzystaniem przez Ciebie ze Strony


Jeśli kliknąłeś znaczek X i wyraziłeś zgodę - pozostań na Stronie. Jeśli nie - opuść ją.


Dziękuję za zapoznanie się z informacjami na temat przetwarzania danych osobowych. Serdecznie pozdrawiam,Administrator,
Elżbieta Grabarczyk-Ponimasz Pracownia Pomocy Psychologicznej SALAMANDRA

Dobry psycholog Warszawa - Obowiązek informacyjny na temat przetwarzania danych osobowych. RODO



dobry psycholog warszawa

Konsekwencje ślepego posłuszeństwa



Psycholodzy niejednokrotnie próbowali odpowiedzieć na pytanie, dlaczego ludzie popełniali i popełniają złe uczynki. Co sprawia, że są gotowi skrzywdzić drugiego człowieka? Czy decydują o tym ich indywidualne cechy? Czy dobrzy ludzie mogą czynić zło? Czy też wszyscy ci, którzy nie wahają się przed zadaniem bólu, mają poważne zaburzenia - są psychopatami albo sadystami?

A może większy wpływ na gotowość do wyrządzenia krzywdy mają sytuacje, w jakich ludzie się znajdują? Na przykład obecność autorytetu czy możliwość stania się anonimowym? Na te i inne pytania dotyczące źródeł skłonności do zła i okrucieństwa szukali odpowiedzi między innymi Philip Zimbardo i Stanley Milgram.

Milgram i Zimbardo - Dobry psycholog Warszawa o posłuszeństwie i konformizmie

Eksperyment więzienny Zimbardo


Philip Zimbardo, amerykański psycholog, wielokrotnie odwiedzający nasz kraj (jego żona pochodzi z Polski), znany jest na całym świecie z przeprowadzenia jednego z najsłynniejszych i najbardziej kontrowersyjnych etycznie eksperymentów w całej historii psychologii. Stanfordzki eksperyment więzienny opisywany był tak wiele razy, że tutaj przypomnę jedynie najważniejsze fakty.

Mamy rok w 1971. Piwnice wydziału psychologii uniwersytetu Stanford zostają przerobione na więzienie, a przebieg eksperymentu ma nagrywać ukryta kamera umieszczona na końcu głównego korytarza. Ochotników losowo dzieli się na 2 grupy. Strażnicy otrzymują mundury, więźniowie stają się numerami.

Jednym z celów eksperymentu jest sprawdzenie tezy, czy u zwyczajnych, pozbawionych skłonności do agresji ludzi zachowanie może ulec radykalnej zmianie, kiedy zapewni się im anonimowość i pozwoli traktować innych przedmiotowo. Czy absolutnie przeciętny, zdrowy psychicznie człowiek zacznie przejawiać bezwzględność i okrucieństwo, gdy wcieli się w przypisaną mu losowo rolę strażnika?

Odpowiedź okazuje się zaskakująca. I przerażająca. Strażnicy zaczynają tak brutalni wobec więźniów, że eksperyment zaplanowany na 14 dni trzeba przerwać już po 6 dniach.


Zainteresowanych zapraszam do zapoznania się z linkami zamieszczonymi pod tekstem. Tam znajdziecie więcej informacji na temat tego eksperymentu.

Wnioski z eksperymentu więziennego


Eksperyment stanfordzki wykazał, że sytuacja społeczna ma na zachowania ludzi znacznie większy wpływ niż przypuszczano. W specyficznych warunkach zdrowi psychicznie, zwykli ludzie błyskawicznie wcielą się w przypisane im role: kata lub ofiary i zaczną się zgodnie z odrywaną rolą zachowywać. Dzieje się tak szczególnie łatwo, gdy jednostka nie ma możliwości wyjścia ze schematu swojej roli albo gdy pełniona rola ma bardzo ścisłe określony repertuar dozwolonych zachowań. Ani strażnicy ani więźniowie nie wykazywali zaburzeń psychicznych. Brutalność strażników i uległość/bunt więźniów nie były efektem ich osobowości - były skutkiem wpływu otoczenia społecznego na ich zachowania.

Drugim z celów eksperymentu Zimbardo było zbadanie wpływu autorytetu i solidarności grupowej na działania jednostek.

Była to swoista kontynuacja równie głośnego i równie kontrowersyjnego eksperymentu, zaprojektowanego i przeprowadzonego po raz pierwszy w 1961 i 1962 roku przez rówieśnika Zimbardo - Stanleya Milgrama.

Eksperyment Milgrama - jesteś posłuszny bardziej niż myślisz


Wychowany w Nowym Jorku psycholog Stanley Milgram był psychologiem społecznym, i eksperymentalnym. Przeszedł do historii jako autor wstrząsającego eksperymentu, opisywanego w każdym podręczniku psychologii jako eksperyment Milgrama. Eksperyment miał zbadać posłuszeństwo wobec autorytetów.

Milgram zamierzał poznać przyczyny tego ślepego posłuszeństwa, które podczas II wojny światowej doprowadziło do ludobójstwa i postania obozów koncentracyjnych. Chciał zrozumieć postępowanie tych, którzy „tylko” wypełniali rozkazy. Początkowo podejrzewał, że to specyfika Niemców jako nacji, że Niemcy mają szczególną skłonność do podporządkowywania się przełożonym. Ale Milgram nie miał racji.

Przez wiele lat eksperyment powtórzono w wielu wariantach, w wielu krajach i na wielu narodowościach. Badani byli Holendrzy, Hiszpanie, Włosi, Australijczycy, mieszkańcy Jordanii i Niemcy. Narodowość nie miała nic wspólnego z wynikami. O okrucieństwie decydowały inne czynniki.

Przebieg eksperymentu


Ochotnicy zgłaszali się do laboratorium po przeczytaniu ogłoszenia w gazecie. Dowiadywali się biorą udział w badaniu „wpływu kar na pamięć”. Na potrzeby eksperymentu osoba badana miała stać się „nauczycielem”. Zadanie polegało na czytaniu „uczniowi” listy par słów i sprawdzaniu, jak wiele z tego zapamiętał. Gdy uczeń odpowiada dobrze, nauczyciel po prostu czyta kolejne słowa, natomiast gdy odpowiada źle - nauczyciel ma zastosować karę w postaci wstrząsu elektrycznego.

Na początku eksperymentu nauczyciel sam dostawał wstrząs próbny (dość bolesny, o napięciu 45 V), aby wiedzieć, co aplikuje uczniowi. Ucznia przeprowadzano do sąsiedniego pokoju, gdzie przywiązywany był do krzesła przez pomocnika eksperymentatora oraz nauczyciela. Jego przeguby smarowano maścią „w celu uniknięcia poparzeń i pęcherzy” i podłączano do elektrod. Uczeń pytał, czy to może być niebezpieczne, bo ma kłopoty z sercem. Eksperymentator odpowiadał, że „wstrząsy mogą być bolesne, ale nie powodują uszkodzenia tkanek”.


Psychiatrzy się mylili - kto doszedł do końca skali?


Psychiatrzy i studenci, których poproszono o przewidzenie wyników eksperymentu uważali, że „Do końca skali mogą dojść jedynie osoby poważnie zaburzone - a takich ludzi jest ok. 1%”.

Bardzo, ale to bardzo się pomylili.

W kanonicznym eksperymencie najsilniejszy szok (435-450 V) zaaplikowało uczniowi aż 65% badanych. Nie spodziewano się tak wysokiego odsetka całkowicie ulegających wpływowi autorytetu „eksperymentatora” osób. Zaskoczony autor komentował: „Znalazłem tu (w Ameryce) tyle posłuszeństwa, że wcale już nie było powodu jechać do Niemiec”.

Wyniki nie zmieniały się ze względu na wiek i płeć (kobiety i mężczyźni ulegali w ten sam sposób) ani narodowość. NIKT (!) nie wycofał się, nawet gdy uczeń o to prosił i gdy wołał o pomoc, wydając okrzyki pełne bólu. 80% (!) uczestników nadal aplikowało wstrząsy (300 V) mimo, że uczeń krzyczał „Pozwólcie mi stąd wyjść!” Co więcej: badani, którzy doszły do końca skali byli gotowi kontynuować eksperyment, gdy eksperymentator decydował o jego zakończeniu!

Całkowita nietrafność przewidywań zarówno psychiatrów jak i studentów świadczy o tym, że nie zdajemy sobie sprawy z siły presji, jaka wywierana jest na ludzi przez osoby obdarzone autorytetem oraz o tym, że mimo to, chcemy zachować złudzenia własnej niezależności od wpływów innych ludzi.

Cechy osobowości, poważne zaburzenia czy posłuszeństwo?


Dlaczego aż tak wielu badanych osób zaaplikowało najsilniejszy wstrząs? Czy wszyscy oni są zaburzonymi sadystami lub psychopatami? Niekoniecznie. Świadczy o tym kilka kwestii. Jak się okazało nikomu z uczestników udział w badaniu nie sprawił przyjemności, a swoje wrażenia opisywali jako jedne z najgorszych w całym życiu. Niektórzy usiłowali nawet oszukać eksperymentatora podając wstrząs niższy niż przewidywała instrukcja.

Wszyscy natomiast odczuwali olbrzymią presję podporządkowania się autorytetowi, czyli w tym wypadku, eksperymentatorowi. Byli ślepi posłuszni i wypełniali jego rozkazy aż do końca.

Ale co najważniejsze: badając uczestników Milgram nie wykrył żadnych istotnych różnic osobowościowych (poza jedną, o której zaraz napiszę) pomiędzy tymi, którzy decydowali się wycofać z badania, a tymi, którzy byli gotowi zaaplikować najsilniejszy wstrząs.


Przerażające wnioski z eksperymentu Milgrama


Posłuszeństwo można nawet nasilić. Na wzrost uległości wpływa:
  • bliskość autorytetu i uznanie jego charyzmy;
  • stopień zinstytucjonalizowania autorytetu (gdy stoi za nim urząd, instytucja itp.);
  • gdy do ofiary jest większy dystans, nie ma bezpośredniego kontaktu (w jednej z wersji eksperymentu, gdy „nauczyciel” w ogóle nie widzi „ucznia” odsetek aplikujących maksymalne wstrząsy o sile 450V sięgnął 93%!). Łatwiej ją wtedy zdehumanizować;
  • i (UWAGA, UWAGA!) oto wspomniana cecha osobowościowa, która wyróżnia osoby gotowe zaaplikować innym maksymalne wstrząsy: badani z wysokim wskaźnikiem autorytaryzmu (uwielbienia dla autorytetów) częściej stosowali maksymalne wstrząsy. Jednak niektórzy badacze uważają, że nie jest to wpływ zbyt istotny.

Ale...

Na szczęście można coś zrobić. Liczba osób ulegających autorytetowi zmniejsza się:
  • wraz z bliskością (fizyczną lub emocjonalną) ofiary i koniecznością osobistego fizycznego zaangażowania. Jeśli „nauczyciel” musi siłą przyciskać rękę ucznia do elektrody, to liczba osób aplikujących maksymalny wstrząs spada do 23%;
  • gdy nie ma możności uniknięcia odpowiedzialności za cierpienie ofiary;
  • gdy kilka autorytetów wydaje sprzeczne nakazy;
  • gdy obecne są inne osoby (sprzymierzeńcy) sprzeciwiające się nakazom autorytetu.

Pytania o istotę i źródła zła oraz o konsekwencje ślepego posłuszeństwa i konformizmu zawsze będą aktualne. Dziś tak samo jak wtedy, gdy zadawali je Zimbardo i Milgram.


Przydatne linki i źródła:

4 komentarze:

  1. Uwielbiałam temat tych eksperymentów na uniwerku. :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Tak, to fascynujące. Mimo ich wyników i tak wolimy myśleć, że okoliczności nie mają znaczenia. Tymczasem mają na nas większy wpływ niż lubimy myśleć.

      Usuń
  2. Zawsze przerażały mnie wyniki takich eksperymentów - też dlatego, że sama nie wiem gdzie postawiłabym granice.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ta wątpliwość jest dużą wartością. Wiele osób jest tak mocno przekonanych, że zachowałoby się inaczej niż większość badanych, że nawet się nie spostrzegają, gdy stają się oprawcami.

      Usuń

Tematy

abcZdrowie adolescencja akceptacja aktualności Albert Ellis Aldous Huxley Alec Guinness altruizm Amelia Erhard Anais Nin Andre Gide Andrew Matthews Ann Landers Anthony Robbins Antoine de Saint-Exupéry artykuły asertywność Asimov autorytet Bartosz Zalewski Beata Pawlikowska Benjamin Button Bennewicz Bettelheim bezpieczeństwo błąd poznawczy Brian Patten Brian Tracy Budda buddyzm bycie sobą Camilla Läckberg Campbell Čapek Castaneda cel ciało cierpienie cierpliwość Clarissa Pinkola Estes cytaty Czabała czekanie Czubaszek Dalajlama David Lloyd George David Wallin de Mello decyzja depresja dezyderata dieta dietetyk Warszawa dobro dobry psycholog warszawa dojrzałość dojrzewanie Dolan dopalacze Dorota Hołówka Doug King dowcipy psychologiczne droga Durst działanie Dzień Kobiet dzień otwarty z dietetyką Edmund Burke egoizm Eichelberger Eleanor Roosevelt Elif Shafak Elizabeth Gilbert Elizabeth Kübler - Ross Emil Cioran Emma Goldman emocje empatia Epikur Eric Hoffer erotyzm Erskine Ewa Trzebińska Ferguson filmy Frank Herbert Frankl Freud Fromm Ghandi Goethe grupa grupa dla uzależnionych H. Jackson Brown Harold Taylor Hellinger Hemingway Herbert Bayard Swope Hermann Hesse hierarchia wartości homofobia humor John E. Southard John Maxwell Joplin Judy Garland Julius Caesar Watts Jung Karol Juliusz Weber Kartezjusz Katarzyna Miller kobieta Kołakowski komunikacja konformizm Konfucjusz ks. Jan Kaczkowski ks. Jan Twardowski Lao Tzu Leo Christopher lęk Loesje logika Louis L. Hay Magdalena Tulli Mandela manipulacja Marcin Szczygielski Margaret Lee Runbeck Mark Twain Marvin Gaye Mary Robinson marzenia maska matka Max Ehrmann mądrość mechanizmy obronne Melody Beattie Milan Kundera milczenie Milgram Milton H. Erickson miłość modlitwa motywacja Mrożek nadzieja Nancy McWilliams Napoleon Hill Nathaniel Branden nawyki Neale Donald Walsch nieświadomość niezależność oddech odpowiedzialność odwaga optymizm Osborne osobowość Pablo Neruda pasja Pema Chödrön perfekcjonizm Perls poczucie wartości porada na poniedziałek porady online posłuszeństwo pośpiech pożegnanie praca Pratchett prawa człowieka Proust przeszłość przyjaźń przypowieść przyszłość psycholog Kraków psycholog warszawa psychologia społeczna psychopatia psychoterapia Kraków psychoterapia warszawa pytania pytania kartezjańskie racjonalność radość Ray Bradbury Redmoon refleksja Regina Brett relacja terapeutyczna relacje relaks religia Renata Arendt-Dziurdzikowska Robert D. Hare Rogers Rohn Rollo May rozwój równowaga Ryszard Kapuściński samotność Santorski sen sens Shannon L. Alder siła smutek Sonia Choquette spokój spotkanie Stephen Hawking stres Stuart Wilde subkultura sukces superwizja szczęście Szymborska śmierć świadomość święta talent Tammy Cravit teraz Theodore Rubin Thich Nhat Hanh tolerancja Tołstoj Torsten Krol tożsamość trzyczęściowy garnitur twórczość uważność uzależnienia Voltaire w mediach wartości wiedza wierność wiersz Wiesław Myśliwski William Arthur Ward Winston Churchill wolność wsparcie wybaczenie wybór wytrwałość Yalom zachwyt zaufanie zdrowie psychiczne zdrowy egoizm zdrowy styl życia zdumienie Ziemia Zimbardo zło złość zmiana zrozumienie związek życie życzenia życzliwość

Inspiracje

Yalom Pratchett Milton H. Erickson Frankl Kołakowski Lao Tzu Ryszard Kapuściński Clarissa Pinkola Estes Edmund Burke Epikur Ewa Trzebińska Hermann Hesse John Maxwell Jung Konfucjusz Nancy McWilliams Santorski Szymborska Tołstoj Zimbardo de Mello Čapek Albert Ellis Aldous Huxley Alec Guinness Amelia Erhard Anais Nin Andre Gide Andrew Matthews Ann Landers Anthony Robbins Antoine de Saint-Exupéry Asimov Bartosz Zalewski Beata Pawlikowska Benjamin Button Bennewicz Bettelheim Brian Patten Brian Tracy Budda Camilla Läckberg Campbell Castaneda Czabała Czubaszek David Lloyd George David Wallin Dolan Dorota Hołówka Doug King Durst Eichelberger Eleanor Roosevelt Elif Shafak Elizabeth Gilbert Elizabeth Kübler - Ross Emil Cioran Emma Goldman Eric Hoffer Erskine Ferguson Frank Herbert Freud Fromm Ghandi Goethe H. Jackson Brown Harold Taylor Hellinger Hemingway Herbert Bayard Swope John E. Southard Joplin Judy Garland Julius Caesar Watts Karol Juliusz Weber Kartezjusz Katarzyna Miller Leo Christopher Loesje Louis L. Hay Magdalena Tulli Mandela Marcin Szczygielski Margaret Lee Runbeck Mark Twain Marvin Gaye Mary Robinson Max Ehrmann Melody Beattie Milan Kundera Milgram Mrożek Nathaniel Branden Neale Donald Walsch Osborne Pablo Neruda Perls Proust Ray Bradbury Redmoon Regina Brett Renata Arendt-Dziurdzikowska Robert D. Hare Rogers Rohn Rollo May Shannon L. Alder Sonia Choquette Stephen Hawking Stuart Wilde Tammy Cravit Theodore Rubin Thich Nhat Hanh Torsten Krol Voltaire Wiesław Myśliwski William Arthur Ward Winston Churchill ks. Jan Kaczkowski ks. Jan Twardowski

Blog